محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )

499

مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )

4 . در نگريستن و نشستن ، با همه كس يكسان باش ؛ تا بزرگزاده‌اى به ستمگرى تو دل نبندد و ناتوانى از دادگرى تو نوميد نگردد . 5 . ارائهء بيّنه بر مدعى و سوگند بر منكر است ( 1 ) . 6 . پديد آوردن صلح در ميان مردم ، كارى است درست ، مگر آنكه اين كار ، حرامى را حلال يا حلالى را حرام سازد . 7 . پس از يافتن راه راست ، داورى نارواى گذشته ، نبايد تو را از بازگشت به حق بازدارد . زيرا هيچ چيز نمىتواند حقّ و درستى را از ميان بردارد . بدان كه بازگشت به درستى ، از ادامهء راه در نادرستى بهتر است . 8 . بكوش تا آنچه را كه بر دل تو مىگذرد و در قرآن و سنّت پيامبر ، از آن سخنى به ميان نيامده است ، به شايستگى دريابى . كارهاى همانند را بشناس و سپس آنها را با يكديگر قياس كن و پس از آن ، هر كدام كه به گمان تو در پيشگاه خدا بهتر و به درستى نزديكتر است ، برگزين . 9 . براى كسى كه بر شخصى غايب ادّعاى حقّى دارد ، زمانى قرار ده كه چنانچه تا پايان آن ، بيّنه‌اى براى اثبات حقّ خويش بياورد ، به آن دست يابد ؛ و گرنه ، دربارهء او به داورى بنشين . 10 . همهء مسلمانان در گواهى دادن ، در شمار دادگرانند ؛ مگر كسى كه با تازيانه كيفر ديده ، يا كسى كه گواهى دروغ از وى شنيده باشند ؛ و يا كسى كه دربارهء وابستن خود به مولى و سرورى يا خويشاوندى ، متّهم ( 2 ) باشد . خداوند از رازهاى شما آگاه است و به سبب بيّنات و شواهد ، از لغزشهاى شما در مىگذرد . 11 . در جايگاههاى حق كه خداوند در برابر آنها ، به شخص پاداش و اندوختهء نيك خواهد بخشيد ، از پريشانى ، دلتنگى و آزردگى به وسيلهء متخاصمان ، بپرهيز . زيرا كسى كه راز درون او ميان خود و خدايش نيكو باشد ، خداوند ميانهء او و مردم را نيكو خواهد ساخت . هركس به خاطر اين جهان ، خود را به چيزى جز آنچه كه خداوند در او سراغ دارد ، آراسته نمايد ، آفريدگار جهان وى را گرفتار ننگ خواهد ساخت . 12 . و السّلام . 1 . بنگريد : الخلاف 3 / 256 « البيّنة على المدّعى و اليمين على المدّعى عليه » . - م . 2 . بنگريد : خطبهء حجّة الوداع ص 431 . حديث ديگر از پيامبر ( ص ) آمده است : « ملعون ملعون من انتمى إلى غير أبيه ، أو ادّعى إلى غير مواليه » ( كسى كه خود را به جز پدر خويش ، و يا جز به سرور و مولاى خود بازبندد ، بىشك به نفرين و لعنت ، گرفتار خواهد گشت ) . ( الكامل ، مبرد 1 / 15 ) . - م .